Toàn Văn


Uy Mục Đế [ 34 trang ]

Tách câu và Phiên âm

威穆帝[諱濬又諱諠憲宗第二子肅宗之𱝅兄也在位五年壽二十二歳爲簡脩公潆所逐尋遇害塟安陵[39a*1*1]
Uy Mục Đế [Huý Tuấn, hựu huý Huyên, Hiến Tông đệ nhị tử, Túc Tông chi thứ huynh dã tại vị ngũ niên thọ nhị thập nhị tuế vi Giản Tu công Dinh sở trục, tầm ngộ hại, táng An Lăng
帝嗜酒好殺荒色立威屠戮宗室幽殺祖母外戚縱横百姓怨怒時稱鬼王徵見矣][39a*2*9]
Đế thị tửu, hiếu sát, hoang sắc lập uy, đồ lục tông thất, u sát tổ mẫu, ngoại thích túng hoành, bách tính oán nộ, thời xưng Quỷ vương, trưng hiện hĩ].
亂其母昭仁皇太后阮氏諱瑾東岸扶軫人也少孤貧自賣𭁈奉天人其家有罪没入官婢以故得入侍𬋩寕皇后[39a*3*7]
loạn Kì mẫu Chiêu Nhân Hoàng thái hậu Nguyễn thị, huý Cẩn, Đông Ngàn, Phù Chẩn nhân dã, thiếu cô bần, tự mại dữ Phụng Thiên nhân, kì gia hữu tội một nhập quan tì, dĩ cố đắc nhập thị Quản Ninh hoàng hậu.
憲宗爲太子時見有羙姿悅之納以爲妃[39a*6*10]
Hiến Tông vi Thái tử thời, kiến hữu mĩ tư duyệt chi, nộp dĩ vi phi.
以洪德十九年五月五日子時而生帝[39a*7*9]
Dĩ Hồng Đức thập cửu niên, ngũ nguyệt, ngũ nhật, Tí thì nhi sinh đế.
泰貞元年肅宗崩無嗣𱝅母敬妃阮氏於禁中定謀立之遂即皇帝位[39a*8*7]
Thái Trinh nguyên niên, Túc Tông băng, vô tự, thứ mẫu Kính phi Nguyễn thị ư cấm trung định mưu lập chi, toại tức hoàng đế vị.
大 [39a*9*17]
Đạị.

Trang: 39a

Dịch Quốc Ngữ


Uy Mục Đế

Tên huý là Tuấn, lại huý là Huyên, là con thứ hai của Hiến Tông, anh thứ của Túc Tông, ở ngôi 5 năm, thọ 22 tuổi, bị Giản Tu công Dinh[Chú giải] đuổi đi, rồi sau bị hại, chôn ở An Lăng. Vua nghiện rượu, hiếu sát, hoang dâm, thích ra oai, tàn hại người tông thất, giết ngầm tổ mẫu, họ ngoại hoành hành, trăm họ oán giận, người bấy giờ gọi là Quỷ vương, điềm loạn đã xuất hiện từ đấy.

Mẹ vua là Chiêu Nhân hoàng thái hậu Nguyễn thị, huý là Cận, người làng Phù Chẩn, huyện Đông Ngàn, lúc bé mồ côi cha, nhà nghèo, tự bán mình cho người ở phủ Phụng Thiên, sau nhà ấy có tội, Nguyễn thị bị tịch thu sung làm quan tỳ, do đó được vào hầu Quản Ninh hoàng hậu[Chú giải] . Khi Hiến Tông còn làm thái tử, thấy có sắc đẹp thì ưa, lấy vào làm phi. Năm Hồng Đức thứ 19 [1488] tháng 5, ngày mồng 5, giờ Tý sinh ra vua. Năm Thái Trinh thứ 1 [1504], Túc Tông băng, không có con nối, mẹ thứ là Kính phi Nguyễn thị[Chú giải] mưu lập vua ở trong cung cấm, bèn lên ngôi hoàng đế. Đại