Toàn Văn

Duệ Tông Hoàng Đế [ 15 trang ]

Tách câu và Phiên âm

史臣吳士連曰藝皇賜漢超從祀文廟者以其能排異端者歟[39b*1*1]
Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Nghệ hoàng tứ Hán Siêu tòng tự văn miếu giả dĩ kì năng bài dị đoan giả dư.
似矣[39b*2*7]
Tự hĩ.
然跡其為人盖恃才而驕者也[39b*2*9]
Nhiên tích kì vi nhân cái thị tài nhi kiêu giả dã.
在明宗時漢超為行遣鄙其同列至誣范遇黎維以受賂辝屈坐罰語人曰謂[39b*3*3]
Tại Minh Tông thời Hán Siêu vi Hành khiển bỉ kì đồng liệt chí vu Phạm Ngộ, Lê Duy dĩ thụ lộ từ khuất toạ phạt ngữ nhân viết vị.
其主上見信𡸈知有勘理耶[39b*4*15]
Kì chúa thượng kiến tín há tri hữu khám lí da.
乃驕吝之實也孔子曰雖有周公之才之羙使驕且吝其餘不足觀[39b*5*8]
Nãi kiêu lận chi thực dã Khổng Tử viết Tuy hữu Chu Công chi tài chi mĩ sử kiêu thả lận kì dư bất túc quan.
想漢超之賢倘若有靈必不敢預享於孔子廟庭者也[39b*6*16]
Tưởng Hán Siêu chi hiền thảng nhược hữu linh tất bất cảm dự hưởng ư Khổng Tử miếu đình giả dã.
睿宗皇帝諱曔明宗第十一子藝宗弟也母惇慈皇太妃以開祐九年丁丑六月二日誕生藝宗避乱時師徒軍噐皆帝之力故以位遜之在位四年壽四十一[39b*8*1]
Duệ Tông Hoàng Đế [Huý Kính Minh Tông đệ thập nhất tử, Nghệ Tông đệ dã. Mẫu Đôn Từ Hoàng Thái Phi, dĩ Khai Hựu cửu niên Đinh Sửu lục nguyệt nhị nhật đản sinh. Nghệ Tông tị loạn thời sư đồ quân khí giai Đế chi lực cố dĩ vị tốn chi, tại vị tứ niên, thọ tứ thập nhất .

Trang: 39b

Dịch Quốc Ngữ


Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Nghệ hoàng ban cho Hán Siêu được tòng tự ở Văn Miếu vì ông ta hay bài xích dị đoan chăng? Hình như vậy. Nhưng xét ra ông ta là người cậy tài, kiêu ngạo. Thhời Minh Tông, Hán Siêu làm hành khiển, khinh bỉ người cùng hàng, đến nỗi vu cho Phạm Ngộ, Lê Duy nhận hối lộ. Khi đuối lý bị phạt, còn nói với người khác: "Đã được chúa thượng tin dùng, đâu ngờ có chuyện xét hỏi lại", thì thực là bằng chứng của thói kiêu ngạo, keo bẩn đấy. Khổng Tử nói: "Dẫu tài giỏi đến như Chu Công mà kiêu ngạo và keo bẩn thì những gì còn lại cũng chẳng ra sao!". Tôi nghĩ Hán Siêu hiền tài nếu có thiêng, hẳn không dám dự thờ ở miếu Khổng Tử.

DUỆ TÔNG HOÀNG ĐẾ.

Tên huý là Kính, con thứ 11 của Minh Tông, em Nghệ Tông. Mẹ là Đôn Từ hoàng thái phi. Sinh năm Đinh Sửu, Khai Hựu năm thứ 9 (1337), tháng 6, ngày mồng 2. Khi Nghệ Tông lánh nạn, quân lính, khí giới đều là công sức của vua cả, vì thế (Nghệ Tông) đem nhường ngôi cho. Vua ở ngôi 4 năm, thọ 41 tuổi.