大行皇帝[13a*1*1] Đại Hành hoàng đế. 姓黎諱桓愛州人也仕丁爲十道將軍宋師來侵領兵出拒遂代丁而有天長春殿[13a*1*5] Tính Lê, huý Hoàn, Ái Châu nhân dã, sĩ Đinh vi Thập đạo tướng quân; Tống sư lai xâm, lĩnh binh xuất cự, toại đại Đinh nhi hữu thiên Trường Xuân điện. 下在位二十四年壽六十五崩于帝乘内姦而取國却外寇以安民海内晏然北南無事[13a*2*7] hạ; tại vị nhị thập tứ niên, thọ lục thập ngũ, băng vu Đế thừa nội gian nhi thủ quốc, khước ngoại khấu dĩ an dân, hải nội yến nhiên, bắc nam vô sự. 惜其見儲不早使後嗣内訌以至於亡其於夫婦之倫多有慚德[13a*3*10] Tích kì kiến trữ bất tảo, sử hậu tự nội hồng, dĩ chí ư vong; kì ư phu phụ chi luân, đa hữu tàm đức]. 先是帝父覔母鄧氏初懷娠夢腹中生蓮花俄而結實取之分與人而己獨不食及覺莫察其故[13a*5*1] Tiên thị đế phụ Mịch, mẫu Đặng thị, sơ hoài thần mộng phúc trung sinh liên hoa, nga nhi kết thực, thủ chi phân dữ nhân, nhi kỷ độc bất thực, cập giác mạc sát kì cố. 以晋天福六年辛丑秋七月十五日誕生[13a*7*6] Dĩ Tấn Thiên Phúc lục niên, Tân Sửu, thu, thất nguyệt, thập ngũ nhật, đản sinh. 鄧氏見丰好異常示人曰此兒長成恐吾不及享其祿[13a*8*6] Đặng thị kiến phong hảo dị thường, thị nhân viết: "Thử nhi trưởng thành, khủng ngô bất cập hưởng kì lộc". 數年母亡父亦[13a*9*11] Sổ niên mẫu vong, phụ diệc..
|  Trang: 13a |
Dịch Quốc Ngữ KỶ NHÀ LÊ. ĐẠI HÀNH HOÀNG ĐẾ. Họ Lê, tên huý là Hoàn, người Ái Châu [Chú giải], làm quan nhà Đinh đến chức Thập đạo tướng quân; quân Tống xâm lược đem quân ra chống cự, rồi thay nhà Đinh làm vua; ở ngôi 24 năm, thọ 65 tuổi [941-1006], băng ở điện Trường Xuân. Vua trừ nội gian mà lấy được nước, đuổi giặc ngoài để yên dân, trong nước thanh bình, Bắc Nam vô sự. Tiếc rằng không sớm chọn con nối, khiến cho con cái tranh nhau bên trong, dẫn đến mất ngôi; về đạo vợ chồng có nhiều điều đáng thẹn. Trước kia cha vua là Mịch, mẹ là Đặng thị, khi mới có thai chiêm bao thấy trong bụng nở hoa sen, chỉ chốc lát đã kết hạt, bèn lấy chia cho mọi người, còn mình thì không ăn, tỉnh dậy không hiểu nguyên do thế nào. Đến khi năm Thiên Phúc thứ 6 thời Tấn [941] là năm Tân Sửu, mùa thu, tháng bảy, ngày 15, sinh ra vua. Đặng thị thấy tướng mạo khác thường, bảo với mọi người rằng: "Thằng bé này lớn lên, ta sợ không kịp hưởng lộc của nó". Được vài năm thì mẹ chết, sau đó cha |