仁宗皇帝諱基太宗第三子也母宣慈皇后阮氏諱英清化東山布衛人[58a*1*1]
Nhân Tông Hoàng Đế [Huý Bang Cơ, Thái Tông đệ tam tử dã, mẫu Tuyên Từ Hoàng hậu Nguyễn thị, huý Anh, Thanh Hoá, Đông Sơn, Bố Vệ nhân.
帝太以大寶二年辛酉六月九日甲戌誕生[58a*1*30]
Đế Thái dĩ Đại Bảo nhị niên, Tân Dậu, lục nguyệt, cửu nhật, Giáp Tuất đản sinh.
三年六月六日立為皇太子[58a*2*16]
Tam niên lục nguyệt, lục nhật, lập vi Hoàng thái tử.
八月十二日即位改太和以誕日為一十九塟穆陵[58a*2*27]
Bát nguyệt, thập nhị nhật, tức vị, cải Thái Hoà, dĩ đản nhật vi nhất thập cửu, táng Mục Lăng.
憲天聖節[58a*3*13]
Hiến Thiên thánh tiết.
在位十七年壽帝以童稚之年有天資明神釆端俊容止莊重崇儒納諫憫農真守成之令主也不幸遭於簒弑悲夫[58a*3*17]
Tại vị thập thất niên, thọ Đế dĩ đồng trĩ chi niên hữu thiên tư minh, thần thái đoan tuấn, dung chỉ trang trọng, sùng nho nạp gián, mẫn nông chân thủ thành chi lệnh chủ dã, bất hạnh tao ư soán thí bi phu!.
爱民癸亥太和元年[明正統八年][58a*4*31]
ái dân, Quý Hợi Thái Hoà nguyên niên [Minh Chính Thống bát niên ].
春正月初八日酉時有星隕于南方[58a*5*13]
Xuân chính nguyệt sơ bát nhật Dậu Thời hữu tinh vẫn vu Nam phương.
時帝年三歲因請太后垂簾聽政權决國事[58a*6*5]
Thời đế niên tam tuế, nhân thỉnh Thái hậu thuỳ liêm thính chính quyền, quyết quốc sự.
二月初二日詔曰此者皇天示变星隕地震[58a*8*1]
Nhị nguyệt, sơ nhị nhật, chiếu viết: "Thử giả Hoàng thiên thị biến, tinh vẫn, địa chấn.
朕甚優惧思所以致此者其知其由[58a*8*18]
Trẫm thậm ưu cụ, tư sở dĩ trí thử giả kì tri kì do.
抑朕臨政之[58a*9*14]
Ức trẫm lâm chính chi..
| 
Trang: 58a |
Dịch Quốc Ngữ
NHÂN TÔNG TUYÊN HOÀNG ĐẾ Tên húy là Bang Cơ, con thứ ba của Thái Tông, mẹ là Tuyên Từ hoàng thái hâu Nguyễn thị, tên húy là Anh, người làng Bố Vệ, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa. Vua sinh năm Tân Dậu, Đại Bảo năm thứ 2 [1441], tháng 6, ngày Giáp Tuất mồng 9. Năm thứ 3 [1442], tháng 6, ngày 6 được lập làm hoàng thái tử; đến tháng 8, ngày 12 lên ngôi, đổi niên hiệu là Thái Hòa, lấy ngày sinh làm Hiến Thiên thánh tiết. Ở ngôi 17 năm, thọ 19 tuổi, táng ở Mục Lăng. Vua tuổi còn thơ ấu đã có thiên tư sáng suốt, vẻ người tuấn tú đường hoàng, dáng điệu nghiêm trang, sùng đạo Nho nghe can gián, thương người làm ruộng, yêu nuôi muôn dân, thực là bậc vua giỏi, biết giữ cơ đồ, không may bị cướp ngôi giết hại, Thương thay! Quý Hợi, Thái Hoà, năm thứ 1 [1443], (Minh Chính Thống năm thứ 8). Mùa xuân, tháng giêng, ngày mồng 8, giờ Dậu, có sao sa ở phương nam. Bấy giờ vua mới ba tuổi, nên Thái hậu buông rèm coi chính sự nắm quyền đoán việc nước. Tháng 2, ngày mồng 2, xuống chiếu rằng: "Mới rồi t |
Quyển Thủ 
Tục biên tự 