史臣吳士連曰仁宗聖𭓇高明深識子生之故如晝夜之必然[28a*1*1]
Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: "Nhân Tông thánh học cao minh, thâm thức tử sinh chi cố, như trú dạ chi tất nhiên.
遺詔所言言造乎理足以𮗓夫不皷缶𰙔而爲大耋之嗟者[28a*2*7]
Di chiếu sở ngôn, ngôn tạo hồ lí, túc dĩ giác phu "bất cổ phẫu ca nhi vi đại điệt chi ta" giả.
其爲教遠矣雖然在仁宗言之則爲明道之言在神宗行之則爲失孝之𱑏[28a*3*12]
Kì vi giáo viễn hĩ, tuy nhiên tại Nhân Tông ngôn chi, tắc vi minh đạo chi ngôn; tại Thần Tông hành chi, tắc vi thất hiếu chi cử.
文休論之當也[28a*5*5]
Văn Hưu luận chi đương dã".
神宗皇帝諱陽煥聖宗之孫仁宗之姪崇賢候之子乃夫人杜氏所生也年方二歲育于宫中立爲皇太子仁宗崩遂登太寳在位十一年壽二十三歲崩于永光帝之𥘉年猶有同心及長性資聪睿大有爲修政立事任賢使能正始正終詳密欵曲無失於正雖身𱙎恶疾尋有藥之天意有在也然酷好祥瑞崇尚浮屠奚足[28a*6*1]
Thần Tông Hoàng Đế [Huý Dương Hoán, Thánh Tông chi tôn, Nhân Tông chi điệt, Sùng Hiền hầu chi tử, nãi phu nhân Đỗ thị sở sinh dã. Niên phương nhị tuế, dục vu cung trung, lập vi hoàng thái tử. Nhân Tông băng, toại đăng thái bảo. Tại vị thập nhất niên, thọ nhị thập tam tuế, băng vu Vĩnh Quang Đế chi sơ niên, do hữu đồng tâm, cập trưởng tính tư thông duệ, đại hữu vi tu chính lập sự, nhiệm hiền sử năng, chính thuỷ chính chung, tường mật khoản khúc, vô thất ư chính. Tuy thân anh ác tật, tầm hữu dược chi, thiên ý hữu tại dã. Nhiên khốc hiếu tường thuỵ, sùng thượng phù đồ, hề túc..
| 
Page: 28a |
Vietnamese Translation
Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Nhân Tông thánh học cao minh, hiểu sâu cớ sống chết, như lẽ tất nhiên có ngày thì có đêm. Lời di chiếu nói rất thấu lẽ, đủ biết cái ý “không gõ chậu hát ca, đến lúc tuổi già than tiếc” [Note]. Dạy người như thế thật sâu xa vậy, tuy nhiên, ở Nhân Tông thì đó là lời nói sáng đạo, mà ở Thần Tông thì lại là việc làm thất hiếu. Văn Hưu bàn thế là phải. THẦN TÔNG HOÀNG ĐẾ. Huý Dương Hoán, cháu gọi Thánh Tông bằng ông, cháu gọi Nhân Tông bằng bác, con của Sùng Hiền hầu, do phu nhân họ Đỗ sinh ra. Khi mới lên 2 tuổi, được nuôi trong cung, lập làm hoàng thái tử. Nhân Tông băng, bèn lên ngôi báu. Ở ngôi 11 năm [1128-1138], thọ 23 tuổi [1116-1138] băng ở điện Vĩnh Quang. Vua khi mới lên ngôi hãy còn trẻ dại, đến khi lớn lên, tư chất thông minh, độ lượng nên việc sửa sang chính sự, dùng người hiền tài, thuỷ chung đều chính, nhiệm nặt khúc nôi, không gì sai lệch. Tuy thân mang ác tật nhưng rồi chữa lành, cũng là nhờ có ý trời cả. Song quá thích điềm lành, tôn sùng đạo Phật, chẳng đá |
Quyển Thủ 
Tục biên tự 